Simata Kapnou

Σκεψεις γυρω απο καποια «Ναι» και «οχι».

Ναι, όταν κάποιος έχει πονέσει και διαλυθεί από φριχτές συμπεριφορές «εργοδοτών», είτε από επιθετικότητα είτε από παρενόχληση είτε από σεξουαλική κακοποίηση, ναι, είναι σπουδαίο να βγαίνει μπροστά και να διαμαρτύρεται, όσο για το πότε θα το κάνει είναι δικό του θέμα: όποτε βρει το κουράγιο και μπορέσει.
Ναι, όταν ανοίξουν τα παράθυρα για να μπει φρέσκος αέρας και να φύγει η τοξίνη, μπορεί να μπει και σκόνη στο δωμάτιο, όμως τι να κάνουμε; Αυτό είναι το αντίτιμο για τον φρέσκο αέρα.
Ναι, μέχρι να αλλάξει ο ψυχισμός μιας κοινωνίας ολόκληρης – όλα αυτά δεν συμβαίνουν μόνο στον κόσμο του θεάματος, θα ήμασταν αφελείς αν το πιστεύαμε – χρειάζονται: άλλη παιδεία (προς θεού όχι κατάργηση των καλλιτεχνικών μαθημάτων στα σχολεία, αλλιώς μένουν μόνον τα reality!), άλλος σύγχρονος πολιτισμός, άλλη εμπλοκή όλων μας στα ευρύτερα κοινά και όχι μόνον στα δικαιώματα της συντεχνίας μας κ.λπ.
Επειδή όμως όλα τα παραπάνω είναι διαδικασία μακρόχρονη και επίπονη, ναι, ας γίνει ο φόβος – τουλάχιστον προς το παρόν – ο κυματοθραύστης των όποιων φριχτών, απάνθρωπων συμπεριφορών που κατακρεουργούν ανθρώπους και μάλιστα νέους.
Ναι, η δικαιοσύνη θα αποφασίσει στο τέλος. Κανείς μας δεν είναι δικαστής εκτός από τους δικαστές.
Και ναι, ας υπάρξουν θεσμοί όπου να μπορεί κάποιος να καταφύγει στο μέλλον όταν προσβάλλεται ή κακοποιείται.
Και ναι, μακάρι οι νέοι καλλιτέχνες να φροντίσουν στο μέλλον – το αφιλόξενο μέλλον που ήδη μας δείχνει τα δόντια του – να γίνουν «πολυεργαλεία»: να σκηνοθετούν, να παίζουν, να μεταφράζουν, να κάνουν παραγωγή κ.λπ. Μόνον έτσι θα επιβιώσουν και πρακτικά και καλλιτεχνικά, αυτό πιστεύω. Να μην περιμένουν να χτυπήσει το τηλέφωνό τους. Τα τηλέφωνα εδώ και χρόνια δεν χτυπάνε.
Και όχι, κανείς «καταξιωμένος, πασίγνωστος, δημοφιλής» δεν έχει το δικαίωμα να πει κάτι σαν: «θα σου κλείσω όλες τις πόρτες», ή «ξες ποιος είμαι εγώ;». Και ποιος είναι τέλος πάντων αυτός που ρωτάει; Ο Μότσαρτ; Μα κι ο Μότσαρτ να είναι δεν έχει κανένα δικαίωμα να ταλαιπωρεί κόσμο!
Και όχι! Η καλλιτεχνική επάρκεια – ή ιδιοφυία αν θέλετε – επ’ ουδενί δεν πρέπει να ταυτίζεται με την απάνθρωπη συμπεριφορά. Αλλιώς πολλοί – μια και η επιθετικότητα και οι χοντράδες περισσεύουν – θα ήταν σούπερ δημιουργοί!
Μπορεί στην πρόβα να σπάσουν τα νεύρα του σκηνοθέτη και να «την πει» στον ηθοποιό του, όχι όμως να του σπάσει – μεταφορικά μιλώντας – την σπονδυλική του στήλη, εννοώ την πίστη στον εαυτό του και στη μοναδικότητα που ο καθένας έχει. Όλα αυτά στη διαδικασία του θεάτρου συμβαίνουν, η θερμοκρασία που πρέπει να επιτευχθεί όταν εργάζεσαι πάνω σε μεγάλα κείμενα είναι ασύλληπτη, σχεδόν απάνθρωπη, εξ ου και το επάγγελμα ανήκε κάποτε στα βαρέα και ανθυγιεινά (πράγμα που δεν συμβαίνει σήμερα για τους υγειονομικούς. Έλεος!). Όμως άλλο πίεση κι άλλο κακοποίηση.
Οι πνευματικοί άνθρωποι κάποτε σε εποχές ζόφου, πάντα είχαν να πουν κάτι που έφτιαχνε ένα δίχτυ προστασίας γύρω μας, που ήταν το εμβόλιό μας. Όχι πως δεν υπάρχουν σημαντικοί άνθρωποι σήμερα σε όλους τους τομείς, μη τρελλαθούμε! Αλλά επιτρέψτε μου – λόγω ηλικίας – να νοσταλγήσω κείμενα και παρεμβάσεις του παρελθόντος (ας θυμηθούμε το κείμενο του Χατζιδάκη για το φασισμό).
Και για να φύγει η σκέψη μας για λίγο από τον «λαμπερό κόσμο του θεάματος» – καμία σχέση με το τι πραγματικά είναι το οδυνηρό, δύσκολο, κακοπληρωμένο επάγγελμα του ηθοποιού – νοιώθω ότι αυτή τη στιγμή είναι σαν να κλίνεται η λέξη κακοποίηση σε όλες τις πτώσεις και στον ενικό και στον πληθυντικό: κακοποίηση από άνθρωπο σε άνθρωπο, κακοποίηση της φύσης κ.λπ.
Αν όμως καταρρεύσουν τα μικρά μας «σπίτια» δηλαδή το επάγγελμα, οι δεξιότητές μας, και τα μεγάλα μας «σπίτια» όπως το περιβάλλον, οι πεποιθήσεις μας, τα οράματά μας για μια καλύτερη κοινωνία, θα μείνουμε άστεγοι. Θα περπατάμε στο δρόμο και θα παραμιλάμε. Αυτό μας αξίζει;

Κάτια Γέρου

Leave a Reply